శ్రీ శిక్షాష్టకం
శ్రీ చైతన్య మహాప్రభువుచే స్వయంగా రచించబడిన ఈ ఎనిమిది శ్లోకాలు సంపూర్ణ కృష్ణ చైతన్య తత్వానికి సారాంశం.
కృష్ణకృపామూర్తి శ్రీ శ్రీమద్ ఏ.సి. భక్తివేదాంత స్వామి ప్రభుపాదుల వారికి కృతజ్ఞతలతో.
సంస్కృత శ్లోకాలు
శ్లోకం 1
చేతో-దర్పణ-మార్జనం భవ-మహా-దావాగ్ని-నిర్వాపణమ్ / శ్రేయః-కైరవ-చంద్రికా-వితరణం విద్యా-వధూ-జీవనమ్ । ఆనందాంబుధి-వర్ధనం ప్రతి-పదం పూర్ణామృతాస్వాదనం / సర్వాత్మ-స్నపనం పరం విజయతే శ్రీ-కృష్ణ-సంకీర్తనమ్ ॥
భావం: హృదయమనే అద్దాన్ని శుద్ధి చేసేది, జనన మరణాలనే మహా దావానలాన్ని ఆర్పేది అయిన శ్రీకృష్ణ సంకీర్తనకు విజయం కలుగుగాక. ఇది శుభకరం అనే తెల్లకలువ పుష్పాలను వికసింపజేసే వెన్నెల లాంటిది మరియు సకల విద్యలకు ప్రాణం పోసేది. ఇది ఆనందమనే సముద్రాన్ని పొంగేలా చేస్తుంది, ప్రతి అడుగులో పూర్ణామృతాన్ని ఆస్వాదించేలా చేస్తుంది మరియు మన ఉనికిని పూర్తిగా పవిత్రం చేస్తుంది.
శ్లోకం 2
నామ్నామకారి బహుధా నిజ-సర్వ-శక్తిస్ / తత్రార్పితా నియమితః స్మరణే న కాలః । ఏతాదృశీ తవ కృపా భగవన్ మమాపి / దుర్దైవమీదృశమిహాజని నానురాగః ॥
భావం: ఓ భగవాన్! జీవులకు ఉపకారం చేయడానికి మీరు అనేక దివ్య నామాలను అవతరింపజేశారు మరియు వాటిలో మీ స్వంత శక్తులన్నింటినీ ఉంచారు. మీ నామాలను స్మరించడానికి ఎలాంటి కఠినమైన నియమాలుగానీ లేదా సమయంగానీ లేదు. ఓ ప్రభువా, ఇది మీ అపారమైన కరుణ, కానీ నా దురదృష్టం ఏమిటంటే అటువంటి పవిత్ర నామాలపై నాకు ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదా ప్రేమ కలగడం లేదు.
శ్లోకం 3
తృణాదపి సునీచేన / తరోరపి సహిష్ణునా । అమానినా మానదేన / కీర్తనీయః సదా హరిః ॥
భావం: మార్గంలో పడి ఉన్న గడ్డిపోచ కంటే తనను తాను తక్కువగా భావించుకుంటూ, చెట్టు కంటే ఎక్కువ సహనం పాటిస్తూ, తనకు ఎటువంటి గౌరవం ఆశించకుండా ఇతరులందరికీ గౌరవం ఇస్తూ ఎల్లప్పుడూ భగవంతుడైన శ్రీహరి నామాన్ని కీర్తించాలి.
శ్లోకం 4
న ధనం న జనం న సుందరీం / కవితాం వా జగదీశ కామయే । మమ జన్మని జన్మనీశ్వరే / భవతాద్ భక్తిరహైతుకీ త్వయి ॥
భావం: ఓ జగన్నాథా! నేను సంపదను, గొప్ప అనుచరులను, అందమైన స్త్రీలను లేదా కీర్తిని కోరుకోవడం లేదు. నా ఏకైక కోరిక ఏమిటంటే, జన్మజన్మలకు నీ పట్ల ఎటువంటి స్వార్థం లేని అహైతుకీ భక్తి నాకు స్థిరంగా ఉండాలన్నదే.
శ్లోకం 5
అయి నంద-తనుజ కింకరం / పతితం మాం విషమే భవాంబుధౌ । కృపయా తవ పాద-పంకజ / స్థిత-ధూలి-సదృశం విచింతయ ॥
భావం: ఓ నందనందనా (శ్రీకృష్ణా)! నేను నీ నిత్య సేవకుడను. అయినప్పటికీ జనన మరణాలనే ఈ భయంకరమైన దుఃఖ సాగరంలో పడిపోయాను. దయచేసి నన్ను రక్షించి, నీ పాద పద్మాల వద్ద ఒక చిన్న ధూళి కణంగా నన్ను స్వీకరించు.
శ్లోకం 6
నయనం గలద్-అశ్రు-ధారయా / వదనం గద్గద-రుద్ధయా గిరా । పులకైర్నిచితం వపుః కదా / తవ నామ-గ్రహణే భవిష్యతి ॥
భావం: ఓ ప్రభూ! నీ నామాన్ని జపించేటప్పుడు నాకళ్ళ వెంబడి ఎప్పుడు నీరు ధారగా ప్రవహిస్తుంది? ఆనందంతో నా గొంతు ఎప్పుడు రుద్ధమై (గద్గదమై) మాట వినబడకుండా ఉంటుంది? నీ పవిత్ర నామ ఉచ్చారణతో ఎప్పుడు నా శరీరమంతా పులకరిస్తుంది?
శ్లోకం 7
యుగాయితం నిమేషేణ / చక్షుషా ప్రావృషాయితమ్ । శూన్యాయితం జగత్ సర్వం / గోవింద-విరహేణ మే ॥
భావం: ఓ గోవిందా! నీ వియోగంలో, ఒక చిన్న క్షణం కూడా నాకు ఒక గొప్ప యుగంగా అనిపిస్తోంది. నా కళ్ల నుండి వర్షాకాలపు మేఘాల వలె కన్నీరు జాలువారుతోంది, నువ్వు లేని ఈ ప్రపంచమంతా నాకు శూన్యంగా తోస్తోంది.
శ్లోకం 8
ఆశ్లిష్య వా పాద-రతాం పినష్టు మామ్ / ఆదర్శనాన్ మర్మ-హతాం కరోతు వా । యథా తథా వా విదధాతు లంపటో / మత్-ప్రాణ-నాథస్ తు స ఏవ నాపరః ॥
భావం: ఆ శ్రీకృష్ణుడు నన్ను గాఢంగా కౌగిలించుకున్నా, లేక నాకు దర్శనం ఇవ్వక నా హృదయాన్ని బద్దలుకొట్టినా, ఎంతో స్వేచ్ఛాపరుడైన అతడు తన ఇష్టం వచ్చినట్లు నాతో వ్యవహరించవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఎల్లప్పుడూ ఆయనే నా ప్రాణనాథుడు మరియు మరెవరూ కారు.
